Er is een sterke groei in het aantal jongeren en volwassenen dat de weg naar de katholieke Kerk vindt. Bron afbeelding: Feldbrahi, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Een nadere blik op de nieuwe katholieke bekeerlingen in Frankrijk
De gestage toename van het aantal volwassen katholieke bekeerlingen in het Westen gedurende de afgelopen vijf jaar heeft de krantenkoppen gehaald en de gelovigen hoop gegeven. Nergens heeft dit meer opschudding veroorzaakt dan in Frankrijk, de eerstgeboren dochter van de Kerk.
Groeit of krimpt de Kerk?
Uiteraard ging de meeste aandacht uit naar de cijfers. Volgens de Franse Bisschoppenconferentie bleef het aantal volwassen en adolescente bekeerlingen tot het katholicisme sinds het begin van de eenentwintigste eeuw stabiel op 4.000 tot 5.000 per jaar. Kort na de coronacrisis begonnen die aantallen echter gestaag te stijgen, tot 5.825 in 2022, 8.416 in 2023, 12.340 in 2024, 17.788 in 2025 en ten slotte 21.386 met Pasen 2026 – een verbluffende stijging van 400%. Hoewel indrukwekkend, vallen deze bekeerlingen nog steeds in het niet bij de enorme aantallen mensen die de Kerk verlaten. Het percentage Fransen dat zich als katholiek identificeerde, daalde van meer dan 90% in de jaren zestig tot slechts 30% vandaag de dag. In de jaren zeventig werd meer dan driekwart van de Franse baby’s in de katholieke Kerk gedoopt, vergeleken met 50% in 1996 en slechts 25% in 2024. Soortgelijke dalingen zijn te zien bij de andere sacramenten, zoals het huwelijk, het vormsel en de eerste heilige communie.
God werkt aan Zijn Kerk
Niettemin is deze golf van bekeringen ongetwijfeld een van de meest buitengewone religieuze trends van onze tijd, of zelfs van alle tijden. Het is niet overdreven om dit een wonder te noemen, een duidelijk teken van de genade van God die in Zijn Kerk werkt in een tijd van ongekende crisis. Volgens de logica van de moderniteit zou dit simpelweg helemaal niet mogen gebeuren. Als men dieper ingaat op de drijfveren en de spiritualiteit achter deze bekeringen, wordt de trend nog interessanter. Eerder dit jaar publiceerde de Franse Bisschoppenconferentie een enquête onder 1.450 catechumenen in 60 (van de 100) Franse bisdommen. Daaruit bleek dat 58% van de 2.026 bekeerlingen vrouwen zijn en 42% mannen. Ze zijn bovendien erg jong: 80% is jonger dan 40 jaar, en ze zijn vrij gelijkmatig verspreid over het land, zowel op het platteland als in de grote steden. Alle sociale klassen zijn redelijk gelijkmatig vertegenwoordigd, van de arbeidersklasse tot de professionele midden- en hogere klassen.
Wat drijft deze golf aan bekeringen?
In het onderzoek werd de volgende vraag gesteld: "Wat was de belangrijkste reden waarom u om de doop hebt gevraagd?" Het meest gegeven antwoord (40%) was: "Ik heb een moeilijke periode meegemaakt (ziekte, begrafenis, enz.) die aanleiding gaf tot een zoektocht naar zingeving." Dit werd gevolgd door: „Ik begon vragen te stellen over het katholieke geloof” (34%), "Ik had een sterke spirituele ervaring” (32%) en "Ik bezocht een religieuze plek en werd geraakt door de schoonheid ervan" (23%). Verrassend laag op de lijst stond het directe apostolaat van een ander, zoals het "christelijke getuigenis van een vriend of familielid" (19%), "Iemand die mij na stond, vroeg om de doop" (16%) of "Ik volgde influencers op sociale media" (11%). Elke bekering vereist bovenal de genade van de Heilige Geest. Maar bekeringen tot het katholieke geloof – vooral op grote schaal – hebben bijna altijd plaatsgevonden via menselijke middelen, zoals missionaire priesters die rechtstreeks apostolaat verrichten onder de bevolking.
De Heilige Geest roept mensen tot bekering
De golf van bekeringen heeft plaatsgevonden zonder dat de Franse geestelijkheid daarin vrijwel enige directe rol heeft gespeeld. De Heilige Geest lijkt in de zielen te werken buiten de traditionele menselijke kanalen om. De geestelijken hebben van hun kant snel toegegeven dat zij nauwelijks een rol hebben gespeeld bij het aantrekken van deze bekeerlingen. De auteur van het rapport, aartsbisschop Olivier de Germay van Lyon, legde uit: "Dit fenomeen blijft ons verbazen, omdat wij niet beweren één enkel antwoord te hebben om het te verklaren… Veel jongeren vertellen mij dat zij een 'innerlijke roeping' hebben gevoeld of een krachtige 'spirituele ervaring' hebben gehad, een onverwachte 'ontmoeting met God'. Het is alsof de technologische vooruitgang zijn beloften niet heeft waargemaakt. Deze schept een innerlijke leegte en leidt tot grote ontevredenheid."
De moderniteit levert slechts spirituele dorst
Deze diepe ontevredenheid over de valse beloften van de moderniteit is een rode draad die door deze bekeringen loopt. De catechumenen hebben een spirituele dorst naar het katholicisme, meent hij, omdat het katholieke geloof niet langer zo’n taboe is als vroeger. Jongeren die zonder enige vorm van religieuze opvoeding zijn opgegroeid, kloppen met een open geest en zonder vooroordelen aan bij de pastorie. Hij is van mening dat zij op zoek zijn naar "een identiteit die niet identitair is" en zien de Kerk als "een solide instelling met diepe wortels waarop men kan vertrouwen." Velen omschrijven deze trend als een zoektocht naar zingeving onder jongeren die volledig losgeslagen zijn. Generatie Z, met haar hoge percentages depressie en angst, voelt zich bijzonder aangetrokken tot de 2000 jaar oude geschiedenis, tradities en leerstellingen van de katholieke Kerk.
Nieuwe bekeerlingen zijn doorgaans traditioneler dan voorheen
Aartsbisschop Eric de Moulins-Beaufort van Reims merkte op dat "de catechumenen hun vroegere leven beschrijven als vervuld van verdriet, een gevoel van leegte en een verstikkende angst. Zodra zij Jezus hebben ontmoet en de oneindige liefde hebben ontdekt waarmee zij bemind werden… ontdekken zij een diepe innerlijke vrede die hen verzoent met de mooiste aspecten van hun leven. Zij schrijven het beste van hun ervaringen toe aan Jezus, alsof Hij hen altijd heeft geleid en begeleid." Charles Mercier, hoogleraar hedendaagse geschiedenis aan de Universiteit van Bordeaux, merkt op dat nieuwe bekeerlingen tot ongeveer twintig jaar geleden over het algemeen aansluiting zochten bij meer charismatische bewegingen binnen de Kerk. Tegenwoordig zijn zij doorgaans veel conservatiever, zelfs traditionalistischer, met "waardering voor de liturgie en een vrij strikte naleving van de orthodoxe leer."
Progressieve stromingen onderdrukten traditionele katholieke spiritualiteit
Deze jongeren zijn niet alleen op zoek naar een solide leer en liturgie, maar ook naar een meer traditionele spiritualiteit. Sinds de jaren zestig hebben progressieve krachten binnen de katholieke Kerk geprobeerd traditionele katholieke spirituele praktijken terzijde te schuiven en deze te vervangen door een meer "sociaal" katholicisme. In Frankrijk vertegenwoordigden figuren als kardinaal Achille Liénart, aartsbisschop van Lille (de zogenaamde "rode" kardinaal), of bisschop Jacques Gaillot, bisschop van Évreux, deze modernistische stroming. Frankrijk was tevens het centrum van verschillende progressieve stromingen, zoals Le Sillon en de beweging van de arbeiderspriesters, die erop uit waren de traditionele katholieke spiritualiteit te onderdrukken.
Een heropleving van devoties en traditie
"Zowel onder jongeren die zich als volwassenen bij de katholieke Kerk hebben aangesloten, als onder degenen die katholiek zijn opgegroeid, zien we een heropleving van traditionele devoties – zoals de rozenkrans – die door eerdere generaties enigszins naar de achtergrond waren verdrongen", legde Mercier in een interview uit. "Deze nieuwe generatie herontdekt praktijken die vroeger als ouderwets of achterhaald werden beschouwd, en past deze soms aan… Een voorbeeld hiervan is het Heilig Hart, dat het onderwerp was van een film en ook een decoratief voorwerp is geworden, verkrijgbaar bij grote winkelketens."
Bestel kosteloos: Noveenbrochure Sint-Jozef
(Artikel gaat verder onder deze boodschap)
Sint-Jozef is de aardse vader en beschermer van onze goddelijke Verlosser. De genaden die God op voorspraak van deze heilige schenkt zijn talrijk. Vele andere heiligen bevelen de krachtige voorspraak van Sint-Jozef aan. Met deze brochure kunt u een negendaagse noveen bidden ter ere van de voedstervader van Onze Lieve Heer.
Gen z gaat op bedevaart
Paus Franciscus heeft zijn pontificaat gewijd aan het bepleiten van progressieve kwesties, zoals ecologie, massale immigratie en de communie voor gescheiden en burgerlijk hertrouwde katholieken. Generatie Z voelt zich echter aangetrokken tot processies, bedevaarten, wierook, Latijn en Gregoriaanse gezangen. Zij zijn veel eerder geneigd de heilige communie op de tong te ontvangen, gedurende een groot deel van de Heilige Mis te knielen of een kapelsluier te dragen – praktijken die na Vaticanum II werden ontmoedigd. De jaarlijkse bedevaart naar de Latijnse Mis van Parijs naar Chartres tijdens Pinksterzondag is bijvoorbeeld gegroeid van slechts enkele duizenden pelgrims in de jaren negentig tot meer dan 20.000 in 2026, waarbij de overgrote meerderheid jonger is dan 30 jaar. Ook de verering van relikwieën neemt toe. Het aantal pelgrims naar de Heilige Tuniek van Argenteuil bij Parijs is gestegen van 200.000 in 2016 tot bijna een half miljoen in 2025.
Lijden vraagt om zingeving
Bekeerlingen noemen vaak de dierbare herinnering aan een ouder of grootouder als een belangrijke factor in hun terugkeer tot het geloof. Velen herinneren zich hoe hun grootmoeder hen trouw mee naar de kerk nam, hen leerde bidden en binnen het gezin een toonbeeld was van christelijke goedheid en liefde. Of een grootvader die een bedevaart naar Lourdes maakte en elke avond het gezinsgebed leidde. Guillaume Cuchet, hoogleraar geschiedenis aan de Sorbonne en auteur van La Religion des morts (De religie van de doden), wijst erop dat een niet-gelovige na een traumatische levensgebeurtenis – zoals het overlijden van een dierbare – gedwongen wordt om de diepere vragen en de zin van het leven onder ogen te zien. Velen vinden dat de moderne wereld geen bevredigende antwoorden biedt. Hoewel minder dan 5% van de Fransen elke zondag de Heilige Mis bijwoont, kiest 70% voor een christelijke begrafenis. In tijden van ziekte, lijden en vooral de dood wenden mensen zich tot de religie, wat voor de Kerk een grote kans biedt om te evangeliseren.
Bestel kosteloos: De Kruisweg
(Artikel gaat verder onder deze boodschap)
Beleef de Kruisweg: 14 staties die uw gebed verdiepen en uw hart vormen in boete, liefde en hoop. Waar lijk ik op Pilatus, die uit angst zwijgt? Hoe kan ik mijn kruis weer oppakken als ik wéér val? Met de meditaties van Plinio Corrêa de Oliveira houdt u uw geestelijk leven tegen het licht en doorvoelt u het immense lijden van onze Heer Jezus Christus, met aan Zijn zijde Onze Lieve Vrouw.
Groei van de islam
De zoektocht naar wortels, zingeving, gemeenschap en identiteit in het katholicisme heeft nog een andere oorzaak: de toenemende islamisering van Frankrijk. Moslims maken ongeveer 10% van de bevolking uit en hun aantal groeit snel. In steden met een grote moslimbevolking worden autochtone Fransen dagelijks geconfronteerd met oproepen tot het islamitisch gebed op straat, vrouwen die de hijab dragen, seksueel geweld tegen Franse vrouwen en zelfs informele verboden op de verkoop van varkensvlees. De Franse samenleving en cultuur worden met totale vernietiging bedreigd door een vreemde, communitaristische religie. Secularisme, materialisme en hyperindividualisme zijn simpelweg niet opgewassen tegen een religie die de nadruk legt op groepsidentiteit, leerstellige zekerheid en onvoorwaardelijke onderwerping.
Een keerpunt in het Franse katholicisme?
Veel afvallige christenen zijn op zoek naar een antwoord en vinden dat in het eeuwenoude geloof van Frankrijk: het katholicisme. Als gevolg daarvan verandert het karakter van het Franse katholicisme. De afgelopen eeuw hebben Franse katholieken zich grotendeels teruggetrokken uit het openbare leven in naam van laïcité. Nu zijn deze jonge bekeerlingen trots op hun geloof en delen zij dit steeds vaker in het openbaar. "Het is fascinerend," zei pater Benoist de Sinety, een parochiepriester uit Lille, toen hij de Aswoensdag Mis van dit jaar beschreef. "In mijn tijd haastten we ons om het kruis dat we op ons voorhoofd hadden getekend weg te vegen zodra we buiten kwamen, om geen aandacht op onszelf te vestigen; tegenwoordig pronken jongeren ermee, maken ze selfies en laten ze het de hele dag zitten." De gelovigen, en met name de jongeren, zo zei hij, willen graag laten zien dat zij die dag inderdaad bij de Heilige Mis aanwezig waren.
Aanhoudende vervolging doet de ijver van Franse katholieken toenemen
Het valt nog te bezien hoe duurzaam deze trend zal zijn. Niettemin heeft deze nu al grote gevolgen voor het Franse religieuze landschap en verandert zij de manier waarop Franse katholieken zichzelf en hun plaats in de samenleving zien. Bisschop Matthieu Rougé van Nanterre vat de situatie als volgt samen: "Wij evolueren van een overwegend katholiek Frankrijk naar een Frankrijk dat wordt gekenmerkt door een aanzienlijke katholieke minderheid." Naarmate de vervolging van Franse katholieken blijft toenemen, zowel vanuit de islam als vanuit extreemlinkse secularisten, zal ook de ijver van de Franse katholieken ongetwijfeld toenemen. Deze nieuwe bekeerlingen zullen te maken krijgen met een Kerk die al generaties lang in een diepe crisis verkeert. Toch heeft God de Kerk niet in de steek gelaten, noch haar eerstgeboren dochter, Frankrijk. Hij blijft inwerken op de zielen, en katholieken hebben vele redenen om te hopen dat dit ingrijpen alleen maar zal toenemen.
Dit artikel verscheen eerder op tfp.org
Laatst bijgewerkt: 30 juli 2026 11:57
