Schilderij van Jan Dunselman (1863-1931): de Heilige Lidwina valt op het ijs.
Sint-Lidwina: hoe het lijden van de levenden ten goede komt aan de arme zielen in het vagevuur
Zelfs tijdens haar leven werd de heilige Lidwina van Schiedam (1380-1433) gecrediteerd voor vele genezingen in de regio Holland waar zij woonde. Het leek erop dat de enige persoon die zij niet kon genezen, zijzelf was.
Het vroege leven en de ziekte van Sint-Lidwina
Op vijftienjarige leeftijd viel ze tijdens het schaatsen en brak een rib. Niet alleen genas die verwonding nooit goed, maar ze verloor ook geleidelijk het gebruik van het grootste deel van haar lichaam. Naarmate ze ouder werd, werden haar pijnen heviger en breidde de verlamming zich uiteindelijk uit naar elk deel van haar lichaam. Tegenwoordig concluderen sommige medische historici dat Lidwina het eerste bekende geval van multiple sclerose had.
Hoe lijden Sint-Lidwina heiliger maakte
Lidwina's lijden maakte haar alleen maar heiliger. Naarmate haar fysieke kracht afnam, werden haar gebeden intenser en krachtiger. Ze kreeg visioenen die haar naar plaatsen brachten waar ze zelf nooit was geweest. Na afloop van het visioen waren haar herinneringen zo nauwkeurig dat ze ze nauwkeurig en gedetailleerd kon beschrijven. Toen de verhalen over deze gebeurtenissen zich verspreidden, kreeg ze veel bezoekers die haar om gebeden vroegen.
De biografie van Johannes Brugman en het visioen van de zondaar
Kort na haar dood schreef broeder Johannes Brugman een biografie over Lidwina, wier graf al een pelgrimsoord aan het worden was. In dit boek beschreef hij voor het eerst het onderstaande visioen. Op een gegeven moment leerde Lidwina een onboetvaardige zondaar kennen. De precieze aard van zijn zonden is niet vastgelegd. Pater Schouppe zegt alleen dat hij “verstrikt was geraakt in de verdorvenheid van de wereld”.
Lidwina offert gebed en lijden op voor de zondaar
Zoals ze vaak deed, bracht Lidwina haar gebeden en een deel van haar lijden op voor deze jongeman. Na enige tijd besefte hij de ernst van zijn zonden. Op aandringen van Lidwina ging hij naar een priester, biechtte oprecht zijn zonden op en kreeg absolutie. Hij leek goed op weg naar een beter leven toen hij plotseling stierf.
Lees ook: Onze Lieve Vrouw beloont een ter dood veroordeelde bandiet
Bidden na de dood – Lidwina begrijpt het vagevuur
Lidwina maakte niet de fout die zoveel moderne mensen maken, namelijk aannemen dat de biecht van de man hem bevrijdde van alle gevolgen van zijn zonden. Ze bleef voor hem bidden. Enige tijd na de dood van de man kreeg Lidwina een visioen van het vagevuur, geleid door haar beschermengel. Ze vroeg haar engel of de man in het vagevuur was. “Ja,” antwoordde de engel, “en hij lijdt veel.” De engel vroeg haar toen: “Zou je bereid zijn om wat pijn te verdragen om zijn pijn te verminderen?”
Waarom Lidwina vrijwillig extra lijden aanvaardde
Voor moderne oren klinkt zo'n verzoek extreem. Lidwina's lijden was al intens. Waarom zou de engel haar vragen om nog meer te lijden? De meeste mensen zouden terugdeinzen voor zo'n verzoek. De meeste mensen zouden vragen: “Hoeveel pijn moet ik verdragen?” Dat is echter niet de reactie van iemand die echt op God en Zijn liefde voor de mensheid vertrouwt. “Zeker,” zei Lidwina onmiddellijk, “ik ben bereid alles te ondergaan om hem te helpen.”
Beschrijving van de ergste hoek van het vagevuur
De engel bracht Lidwina vervolgens naar een van de ergste hoeken van het vagevuur. De vrome vrouw was geschokt en vroeg haar gids: “Is dit de hel?” De engel antwoordde: “Nee, maar dit deel van het vagevuur grenst aan de hel.” Lidwina keek om zich heen. In haar ogen leek het gebied op een immense gevangenis. De muren waren gemaakt van enorme stenen en waren onvoorstelbaar hoog. Er heerste een immense duisternis. Lidwina beefde van angst, maar haar bezorgdheid om de man was zo groot dat ze haar ogen niet afwendde.
De gruwelijke geluiden en martelingen in het vagevuur
De geluiden in de kamer waren nog erger dan wat ze zag. In het lawaai hoorde Lidwina geklaag vermengd met gekreun van pijn en geschreeuw van woede. Ze hoorde het gekletter van kettingen terwijl beulen martelwerktuigen gebruikten om onbeschrijfelijke wonden toe te brengen. Ze was er zeker van dat geen enkele marteling op aarde zo'n intense geluiden kon voortbrengen als wat ze hoorde. In pijn en verwarring vroeg Lidwina aan haar engelengids: “Wat is dat voor een vreselijke plek?” Haar engel vroeg of Lidwina het haar wilde laten zien. Voor één keer faalde Lidwina's moed. “Nee, ik smeek u. Het geluid dat ik hoor is zo afschuwelijk dat ik het niet langer kan verdragen. Hoe kan ik het aanzien van die gruwelen verdragen?”
De beschermengel bij de put in het vagevuur
Toen Lidwina verder liep, zag ze nog een engel die verdrietig naast een put zat. Dit merkwaardige tafereel wekte Lidwina's medelijden. Ze wendde zich tot haar gids. “Wie is die engel?” “Dat is,” zei Lidwina's engelengids, “de beschermengel van de zondaar in wiens lot je geïnteresseerd bent. Zijn ziel bevindt zich in deze put, waar hij een speciaal vagevuur ondergaat.”
Lidwina ziet de ziel in vlammen in het vagevuur
Lidwina's medeleven overwon haar afschuw en ze sprak de wens uit om het voorwerp van haar gebeden te zien. De engel verwijderde het deksel van de put. Onmiddellijk zag Lidwina een wolk van vlammen en hoorde ze vreselijke, klagende kreten. “Herken je die stem?” vroeg de engel. “Helaas wel,” antwoordde Lidwina. De engel vroeg haar toen: “Wil je die ziel zien?” Op de een of andere manier, of dat nu door gebaren of woorden was, reageerde Lidwina bevestigend.
De smeekbede van de ziel aan Sint-Lidwina
De engel riep de man. Lidwina zag onmiddellijk de geest van de man. Die was gehuld in vlammen die zo fel waren dat ze leken op witgloeiend metaal uit een hoogoven, maar toch kon ze zijn gestalte onderscheiden en nauwelijks zijn ellendige stem horen. “O Lidwina, dienares van God,” zei hij, “wie zal mij het aangezicht van de Allerhoogste laten aanschouwen?”
De schok en het ontwaken uit het visioen
Bij het zielige gezicht en de gekwelde stem van de man voelde Lidwina een schok van afschuw. Toen ze het einde van haar uithoudingsvermogen had bereikt, ontwaakte ze uit haar mystieke extase. Toen ze wakker werd, waren er anderen in de kamer. Ze konden gemakkelijk de angst zien die door Lidwina's lichaam raasde, ondanks haar verlamming.
Lees ook: De aantrekkingskracht van Lourdes
“Hoe verschrikkelijk zijn de gevangenissen van het vagevuur!”
“Hoe verschrikkelijk zijn de gevangenissen van het vagevuur!” riep Lidwina vermoeid uit. “Het was om zielen te helpen dat ik ermee instemde om daarheen af te dalen. Zonder dit motief zou ik, zelfs als ik de hele wereld zou krijgen, de verschrikking die dat afschuwelijke schouwspel teweegbracht niet ondergaan.”
Bevrijding van de ziel naar een lichter vagevuur
Lidwina verdubbelde haar inspanningen voor de ziel van de man. Een paar dagen later zag ze zijn beschermengel weer. Zijn gezicht straalde een vreugde uit die er niet was geweest toen ze elkaar bij de bron hadden ontmoet. De engel vertelde haar dat de man uit de bron was bevrijd en naar de meer gewone regionen van het vagevuur was gegaan.
Van intense kwelling naar toegang tot de hemel
Het nieuws stemde Lidwina hoopvol, maar toch was ze niet tevreden. Ze was ongetwijfeld blij dat de intense kwellingen die alleen hij had doorstaan voorbij waren. Ze wist echter maar al te goed dat zelfs het ‘gewone’ vagevuur een plaats van groot lijden is. Ze bleef bidden en haar lijden opofferen voor de man. Enige tijd later, hoe lang precies is niet bekend, zag ze de poorten van de hemel opengaan om hem binnen te laten. Uit dit verhaal kunnen we ten minste twee lessen trekken. De eerste is de enorme waarde van de gebeden van de levenden voor de arme zielen.
Lessen over gebed voor zielen in het vagevuur
De tweede betreft het tijdelijke lijden van degenen op aarde. De moderne wereld beschouwt lijden als een nutteloos ongeluk dat onmiddellijk moet worden verlicht. Niemand kan beweren dat de heilige Lidwina het verdiende om zo te lijden. Toch omarmde ze haar pijn en offerde die op voor bepaalde arme zielen wier lijden in het vagevuur veel groter was dan het hare op aarde.
Contrast met de zelfmoord van een rijke industrieel
Vergelijk haar reactie op pijn met die van een steenrijke industrieel die anoniem zal blijven. Deze man, die in zijn tijd vrij beroemd was, was een vooraanstaand lid van zijn gemeenschap, had de wereld rondgereisd en woonde in een groot herenhuis omgeven door weelderige tuinen. Toen hij op hoge leeftijd kwam, kreeg hij een slopende ziekte waarvan hij en zijn artsen wisten dat die hem na een paar jaar van pijn en verzwakking zou doden. Omdat hij zo'n langdurig einde niet wilde ondergaan, besloot hij zelfmoord te plegen. Zijn spirituele leegte blijkt uit het korte briefje dat hij achterliet. “Mijn werk is volbracht. Waarom zou ik wachten?”
Kies voor lijden op aarde – voorbeeld van Sint-Lidwina
Het is enorm jammer dat hij het voorbeeld van Sint-Lidwina niet heeft gevolgd. Het lijden zou niet alleen zijn eigen ziel ten goede zijn gekomen, maar ook die van vele anderen. Sommigen, zoals de begunstigde van Lidwina, hadden het lijden van het vagevuur kunnen ontlopen. Anderen, die nog op aarde waren, hadden zijn voorbeeld kunnen zien en daarvan kunnen profiteren. Laten we kiezen voor het tijdelijke lijden op aarde, zodat wij en onze dierbaren de eeuwige vreugde van de hemel kunnen bereiken!
Dit artikel verscheen eerder op tfp.org.
Laatst bijgewerkt: 17 februari 2026 13:35
