De heilige Catharina de Ricci trotseerde de pijnen van het vagevuur om de ziel van een prins bij te staan

Hoewel zij tegenwoordig niet erg bekend is, nam de heilige Catharina de Ricci tijdens haar leven deel aan de pijnen van het vagevuur door te lijden voor de bevrijding van een ander uit die plaats van boetedoening.

Een klein rijk meisje

Alexandrina de Ricci (1522-1590) werd geboren in een invloedrijke Toscaanse bankiersfamilie. Toen zij haar moeder op jonge leeftijd verloor, werd haar opvoeding overgenomen door een andere vrome vrouw die, volgens sommige bronnen, haar peettante was en volgens andere haar stiefmoeder. Zij ging naar een kloosterschool waar haar tante lesgaf. Haar vader was van plan dat zij op een dag een hoge positie in de Toscaanse samenleving zou bekleden. God had echter vaak andere plannen. Al als kind trok zij zich vaak terug in afgelegen hoekjes van het grootse huis van de familie om intens te bidden. Alexandrina beschouwde de kloosterschool als een paradijs. Toen haar vader haar opdroeg naar huis terug te keren, gehoorzaamde zij, maar zij verlangde naar het kloosterleven. Ze wist haar vader ervan te overtuigen haar op veertienjarige leeftijd toe te staan de sluier te nemen als een in gesloten gemeenschap levende dominicanes van de derde orde. Een jaar later legde ze haar geloften af en nam daarbij de naam van haar moeder, Catharina, aan als haar religieuze naam. Ze leidde een heilig leven vol boetedoening en gebed. Een bijzonder stichtelijke episode uit haar leven is haar lijden voor een naamloze prins, opdat hij uit het vagevuur bevrijd zou worden.

De wereldse prins

Eerwaarde Schouppe stelt in zijn boek Vagevuur dat het gedrag van de prins zo schandalig was dat zijn naam uit consideratie voor zijn familie niet werd vermeld. Het enige wat de goede eerwaarde rechtstreeks zei, was dat de prins "een werelds leven leidde". Niettemin was zuster Catharina vastbesloten om alles te doen wat in haar vermogen lag om de ziel van de prins te redden. Zij "bracht vele gebeden, vasten en boetedoeningen tot God op, opdat Hij hem zou verlichten over de toestand van zijn ziel, en opdat hij niet veroordeeld zou worden". Die offers waren doeltreffend, want kort voor zijn dood onderging de prins een oprechte bekering.

De prins in het vagevuur

Tijdens het gebed en de meditatie vernam zuster Catharina dat hij zich in het vagevuur bevond. Op dat moment had zij zichzelf gemakkelijk kunnen feliciteren omdat zij hem had geholpen aan de hel te ontsnappen. In alle nederigheid beschouwde zij haar taak echter als slechts voor de helft volbracht. Zij bood aan bijzondere pijnen te doorstaan, opdat de goddelijke gerechtigheid bevredigd zou worden en de prins in de hemel zou worden opgenomen. Zich bewust van haar eerdere boetedoeningen en deugden, aanvaardde Onze Lieve Heer haar aanbod.

Ongelooflijke pijnen

Deze pijnen, zoals vastgelegd door andere zusters, waren hevig. Aanvankelijk was het lichaam van zuster Catharina bedekt met blaren. Deze leken echter niet op blaren die ontstaan na een ernstige brandwond, die binnen enkele dagen genezen. De bron van de hitte leek zuster Catharina zelf te zijn. De blaren waren zo ontstoken dat de huid van zuster Catharina soms leek op kokend water. Af en toe hield het koken even op, en zag haar huid eruit als geroosterd vlees. Zelfs die momenten van verlichting waren van korte duur, want al snel kwamen de blaren weer tevoorschijn. De pijnen bleven ook niet beperkt tot haar huid. Haar tong leek op een stuk roodgloeiend metaal. Haar lichaam straalde zoveel hitte uit dat haar cel ermee gevuld leek te zijn, zodat niemand anders er langer dan enkele ogenblikken kon verblijven. Terwijl zij de pijnen van het vagevuur onderging, was haar houding sereen en vredig. Sommigen merkten op dat zij zich leek te verheugen in haar lijden. Opmerkelijk genoeg, zoals eerwaarde Schouppe optekent: "Toen haar medezuster haar zei dat zij in brand leek te staan, antwoordde zij eenvoudigweg: 'Ja', zonder er verder iets aan toe te voegen."

Een serene houding

Op een ander moment vermaande een zuster haar omdat zij om zulke extreme lijden had gevraagd. Haar antwoord was een complete preek in twee zinnen. "Vergeef mij, mijn lieve zusters, dat ik u antwoord geef. Jezus heeft zoveel liefde voor de zielen dat alles wat wij doen voor hun redding Hem oneindig welgevallig is; daarom verdraag ik graag elke pijn, wat die ook moge zijn, zowel voor de bekering van zondaars als voor de verlossing van de zielen die in het vagevuur vastzitten." Na veertig dagen namen de pijnen van Catharina en alle uiterlijke tekenen daarvan af. De familieleden van de prins, die hadden gehoord van het lijden van de non ten behoeve van hun adellijke maar eigenzinnige verwant, kwamen naar haar toe om te informeren naar de huidige toestand van zijn ziel. Haar antwoord was zowel bemoedigend als eenvoudig. "Wees niet bang, zijn ziel geniet van de eeuwige glorie."

Implicaties

Dit korte verhaal bevat ten minste drie belangrijke lessen. De eerste is bedoeld om de verschrikkelijke pijnen van het vagevuur te illustreren. Velen, in het naïeve vertrouwen dat een liefhebbende God nooit zulke pijn zou kunnen toebrengen, beschouwen het vagevuur als een soort veilige rustplaats alvorens uiteindelijk de hemel binnen te gaan. Zij onderzoeken hun ziel nooit echt en gaan slechts biechten wanneer zij er zeker van zijn dat zij een doodzonde hebben begaan. Groei in heiligheid is, als zij daar al over nadenken, iets waar zij zich na de dood wel om kunnen bekommeren. Hun plan, als men het zo mag noemen, kan hen wellicht uit de hel houden – maar de pijnen die zij onderweg naar de hemel zullen lijden, zullen minstens even bitter zijn als die van de heilige Catharina de Ricci, en waarschijnlijk veel langer duren.

"Dit voorbeeld leert ons veel"

De tweede les is dat de gebeden van de levenden degenen kunnen helpen die reeds in het vagevuur lijden. Niet al deze gebeden zullen voldoen aan de strengheid van het verzoek van de heilige Catharina. Haar spiritualiteit was buitengewoon, een spiritualiteit die God al lang vóór de dood van de eigenzinnige prins op de proef had gesteld. Regelmatige gebeden, missen en andere kleine offers zullen er echter toe bijdragen dat dierbaren de pijn van het vagevuur veel sneller doormaken dan anders het geval zou zijn. Eerwaarde Schouppe presenteerde de derde les bij de afsluiting van dit hoofdstuk. "Dit voorbeeld leert ons veel, maar wij hebben het aangehaald om aan te tonen dat het grootste lijden niet onverenigbaar is met innerlijke vrede. Onze heilige genoot, terwijl zij zichtbaar de pijnen van het vagevuur doorstond, een bewonderenswaardige vrede en een bovenmenselijke tevredenheid." Mogen allen die dit korte artikel lezen een dergelijke houding aannemen wanneer de onvermijdelijke pijnen van het leven op hun pad komen!

Dit artikel verscheen eerder op tfp.org.

Laatst bijgewerkt: 22 oktober 2026 08:44