Tuniek van Argenteuil
Bijna een half miljoen pelgrims bezoeken de Heilige Tuniek van Argenteuil bij Parijs
Van 18 april tot 11 mei vond een zeldzame tentoonstelling plaats van de Heilige Tuniek van Argenteuil – beter bekend als het ‘naadloze kleed’ van Onze Lieve Heer Jezus Christus – in de basiliek van Sint-Denis van Argenteuil, enkele kilometers ten noordwesten van Parijs. De tentoonstelling, georganiseerd ter ere van het jubileum van 2025, trok 400.000 bezoekers, het dubbele van het aantal bezoekers van de vorige tentoonstelling in 2016.
Bisschoppen bezoeken het tuniek
Tientallen kardinalen en bisschoppen brachten een bezoek, wat het belang van het evenement onderstreepte, naast pelgrimsgroepen uit de hele wereld. Hoewel de tuniek een van de kostbaarste relikwieën in de christenheid is, is ze buiten Frankrijk lang niet zo bekend als de Lijkwade van Turijn, waarmee ze vaak wordt vergeleken. De tentoonstelling van 2025 geeft de relikwie echter nieuwe zichtbaarheid en dient als een gelegenheid voor genade en bekeringen op een moment dat Frankrijk en het christelijke Westen met ongekende crises worden geconfronteerd.
Uit één stuk geweven
Het is een van de weinige relikwieën die expliciet in de vier evangeliën wordt genoemd, waarbij Johannes de meeste details geeft: “Toen de soldaten Jezus gekruisigd hadden, namen ze zijn kleren en verdeelden die in vier delen, een deel voor elke soldaat. Ze namen ook zijn tuniek, maar de tuniek was naadloos, in één stuk geweven van boven naar beneden. Dus zeiden ze tegen elkaar: ‘Laten we het niet scheuren, maar erom loten om te zien van wie het zal zijn’, opdat de passage uit de Schrift vervuld zou worden [die zegt]: ‘Ze verdeelden mijn kleren onder elkaar, en om mijn mantel wierpen ze het lot.’” (Johannes 19:23-24)
Lees ook: De Heilige Lijkwade: een evangelie voor de 21e eeuw
Ontsnapping uit Arabische handen
De tuniek is een paarsbruine wollen mantel van 122 cm lang (oorspronkelijk waarschijnlijk 147 cm), 91 cm breed onder de armen en 130 cm over de borst. Hij is door de eeuwen heen zwaar beschadigd door oorlogen en revoluties. De vroegste vermelding van het bestaan van de tuniek dateert uit de zesde eeuw, toen deze in Jeruzalem werd vereerd. De tuniek werd als oorlogsbuit meegenomen door de Perzische koning Chosroes II na zijn verovering van de Heilige Stad, maar werd in 630 teruggegeven aan de Byzantijnse keizer, waardoor hij ontsnapte aan de Arabische verovering van het Heilige Land.
Van Constantinopel naar Argenteuil
De Byzantijnse keizerin Irene stuurde in 801 een diplomatieke missie naar het hof van Karel de Grote om te onderhandelen over een mogelijk huwelijk tussen de twee. Als persoonlijk geschenk stuurde ze het naadloze kledingstuk, dat de wens symboliseerde om zowel de oosterse als de westerse christenheid herenigd te zien. In 813 schonk Karel de Grote de relikwie aan het benedictijnenklooster van Argenteuil, net buiten Parijs, waar zijn dochter Theodrada abdis was. De tuniek is sindsdien in Argenteuil gebleven.
De tragiek van 1793
Door de eeuwen heen heeft de Heilige Tuniek vele tegenslagen gekend. In 885 werd het verborgen om het te beschermen tegen Vikinginvallen en raakte het in de vergetelheid, totdat het in 1152 werd herontdekt. De eerste tentoonstelling voor openbare verering vond plaats in 1156 in aanwezigheid van koning Lodewijk VII. Tijdens de godsdienstoorlogen van de zestiende eeuw werd het opnieuw verborgen, waarna het het onderwerp was van vele openbare processies en vereringen. De meest tragische episode vond echter plaats in 1793 tijdens het Schrikbewind van de Franse Revolutie, toen de pastoor van Argenteuil besloot de tuniek in talrijke stukken te knippen om deze te “redden”, waarbij hij sommige stukken in de parochietuin begroef en andere uitdeelde.
Weefpatroon uit de eerste eeuw
In de negentiende eeuw werd de tuniek gereconstrueerd en kende de openbare verering ervan een heropleving. Dit markeerde ook het begin van het wetenschappelijk onderzoek naar de tuniek, dat in de loop der jaren de authenticiteit ervan alleen maar heeft versterkt. Uit de eerste tests in 1892 bleek dat, ondanks het feit dat de tuniek tijdens het Schrikbewind in stukken was gesneden, de wollen stof oorspronkelijk naadloos was en overeenkwam met het weefpatroon en de stijl van een kledingstuk uit het Palestina van de eerste eeuw. Deze wetenschappers stelden ook vast dat de tuniek bedekt was met verschillende vlekken van menselijk bloed. Tests die in 1997 werden uitgevoerd door André Marion, directeur van het Institut d’Optique d’Orsay, toonden aan dat de bloedvlekken overeenkomen met iemand die een zwaar voorwerp droeg en perfect aansluiten bij de wonden die op de Lijkwade van Turijn zijn aangetroffen.
Koolstof-14-datering
Sceptici wijzen op de twee koolstof-14-tests. De eerste dateerde de tuniek tussen 530 en 650 en de tweede tussen 670 en 880. De grote foutmarge van 350 jaar tussen de twee tests illustreert echter vooral de beperkingen van koolstof-14-datering. De tuniek is door de eeuwen heen zwaar vervuild, omdat hij onder de grond begraven lag, in muren verborgen was en in chemicaliën gedrenkt werd om hem te conserveren en te beschermen. Het is wellicht onmogelijk om de stof volledig te reinigen en de doek betrouwbaar te dateren.
Overeenkomst met Lijkwade van Turijn
Ondertussen blijven andere wetenschappelijke experimenten wijzen op de authenticiteit van de tuniek. In 2005 bleek uit tests dat de tuniek stuifmeelkorrels bevatte van talrijke planten die alleen in het Heilige Land voorkomen, waarvan er vele ook op de Lijkwade van Turijn worden aangetroffen. Bovendien bleek het bloed op de tuniek van het type AB te zijn, de zeldzaamste bloedgroep ter wereld. Het komt vrijwel niet voor onder de inheemse volkeren van Europa, maar is relatief vaker te vinden bij volkeren uit het Midden-Oosten. AB is ook dezelfde bloedgroep die is aangetroffen op de Lijkwade, het Sudarium van Oviedo en vele eucharistische wonderen, zoals dat van Lanciano, Italië. Hoewel niet doorslaggevend, tonen deze tests aan dat er meer bewijs dan ooit is dat wijst op de authenticiteit van de Lijkwade.
Lees ook: Lijkwade van Turijn bekeert wetenschapper
'Geen twijfel meer'
De Franse historicus Jean-Christian Petitfils, auteur van La Sainte Tunique d’Argenteuil: Authentique relique de la Passion du Christ (De Heilige Tuniek van Argenteuil: Authentieke relikwie van de Passie van Christus) en expert op het gebied van de geschiedenis van de relikwie, is van mening dat “er geen twijfel meer bestaat over de authenticiteit van de Heilige Tuniek van Argenteuil.”
Genezing van de vrouw met de bloedvloeiing
Als de eerste vermelding van de Heilige Tuniek in het Evangelie gepaard ging met een wonder (de genezing van de vrouw met de bloedvloeiing), is het geen verrassing dat er tot op de dag van vandaag nog steeds wonderen plaatsvinden die verband houden met de Heilige Tuniek. In 1151, kort na de herontdekking ervan, stelde abt Suger van het klooster van Saint-Denis aan Gauslens de Vierzy, de bisschop van Soissons, voor om een pelgrimstocht naar de Heilige Tuniek te maken. De bisschop, die aan hoge koorts leed, raakte de relikwie aan en was onmiddellijk genezen, volgens de getuigenissen van omstanders.
Catherine Potel en andere wonderen
Historici vermelden verschillende gevallen van doodgeboren baby's die weer tot leven kwamen toen ze de Tuniek aanraakten. In 1620 kwam er een einde aan een pandemie nadat de Heilige Tuniek in een processie was meegedragen. Van 1673 tot 1746 vonden er maar liefst 11 kerkelijke onderzoeken plaats naar vele tientallen wonderbaarlijke genezingen die aan de Heilige Tuniek werden toegeschreven. Op 16 juli 1673 werd een twintigjarige vrouw genaamd Catherine Potel, die al zeven jaar haar benen niet meer kon gebruiken, in een speciale stoel voor de Heilige Tuniek gebracht. Ze werd onmiddellijk genezen, een gebeurtenis die wordt beschreven in een ondertekende getuigenis van de hoofdchirurg van Argenteuil. Tot ver in de negentiende en twintigste eeuw bleven er vele andere gedocumenteerde wonderen plaatsvinden.
Lees ook: Het Eucharistische wonder van Seefeld, Oostenrijk
Talloze bezoekers van de Heilige Tuniek zijn geraakt door genade
Maar veel wonderbaarlijker dan de lichamelijke genezingen zijn de geestelijke. Talloze bezoekers van de Heilige Tuniek zijn geraakt door genade en hebben bekeringen, een geest van berouw en een heropleving van vurigheid ervaren. Veel niet-katholieken, waaronder moslims – wier aantal in Frankrijk groeit – hebben het katholicisme omarmd, mede dankzij de genaden die zij via de relikwie hebben ontvangen. Inderdaad, naar alle waarschijnlijkheid schenkt de Heilige Geest genaden en raakt Hij zielen in de eerstgeboren dochter van de Kerk meer dan ooit tevoren in de recente geschiedenis.
Steeds meer pelgrims gaan op weg naar de Heilige Tuniek
De cijfers spreken voor zich. De vorige tentoonstelling, gehouden ter gelegenheid van het Jaar van Barmhartigheid in 2016, trok ongeveer 200.000 pelgrims. De tentoonstelling van 2025 zou naar schatting 400.000 bezoekers trekken, een opmerkelijke stijging in slechts negen jaar tijd. Deze stijging gaat gepaard met een sterke toename van het aantal doopsels van volwassenen en tieners in Frankrijk. In 2025 werden tijdens Pasen meer dan 17.000 volwassenen en tieners gedoopt en opgenomen in de Kerk, een stijging van 45% ten opzichte van 2024, een stijging van 90% ten opzichte van 2023 en 160% sinds 2015. Nog opvallender is dat deze bekeringen grotendeels onder jongeren plaatsvinden. Franse volwassenen in de leeftijd van 18-25 jaar vertegenwoordigen 45% van alle bekeringen onder volwassenen.
Jonge volwassenen hunkeren naar orthodoxie
Hoewel de totale aantallen veel kleiner zijn dan het aantal mensen dat de Kerk verlaat, wijst dit niettemin op een diepgaande realiteit: in een steeds onzekerder wordende wereld hunkeren veel jonge volwassenen in Frankrijk (en over de hele wereld) naar zekerheden, orthodoxie en traditionele spiritualiteit die in de katholieke Kerk te vinden zijn. Dat dit gebeurt te midden van een morele crisis die erger is dan welke ook in de geschiedenis, en die de kerkelijke hiërarchie en de gelovigen niet minder treft dan niet-katholieken, is een groter wonder dan welke lichamelijke genezing dan ook.
Dit artikel verscheen eerder op tfp.org
Laatst bijgewerkt: 3 april 2026 12:47