Foto van Aartsbisdom Utrecht door Fleur Wiersma.
Kardinaal Eijk viert voor het eerst publiekelijk de Tridentijnse Mis
Op zondag 15 maart 2026 viert kardinaal Willem Eijk, aartsbisschop van Utrecht, voor het eerst publiekelijk een Tridentijnse Mis in de kerk van Oss. Deze primeur, vier jaar na de beperkingen van Traditionis Custodes, toont zijn pastorale nabijheid tot gelovigen die de traditionele Latijnse ritus koesteren.
Kardinaal Eijk viert eerste publieke Tridentijnse Mis op 15 maart 2026
Op zondag 15 maart 2026 zal kardinaal Eijk, aartsbisschop van Utrecht, voor het eerst publiekelijk een plechtige Pontificale Mis vieren in de traditionele Latijnse ritus. De Heilige Mis vindt plaats in de Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekte Ontvangenis-kerk (ook wel de Grote Kerk genoemd) in Oss, een parochiekerk in het bisdom ’s-Hertogenbosch waar elke zondag de Tridentijnse Mis wordt opgedragen. De Heilige Mis begint om 12.30 uur en maakt deel uit van de reguliere zondagse vieringen aldaar.
Kardinaal Eijk: achtergrond en liturgische stijl
Kardinaal Eijk (72) is van opleiding arts, maar koos voor het priesterschap. Hij werd in 2012 kardinaal gecreëerd door paus Benedictus XVI en is sinds 2007 metropoliet-aartsbisschop van Utrecht. Dit zal zijn eerste openbare viering van de Tridentijnse Mis worden. Hoewel Eijk al langer bekendstaat om zijn nadruk op liturgische eerbied – hij vierde eerder de Heilige Mis ad orientem (richting het Oosten) en verdedigde dat met de woorden: “Ik vier de Mis niet met mijn rug naar het volk, maar richt mijn gezicht samen met het volk naar Christus.”
Waarom het bijzonder is dat kardinaal Eijk de Tridentijnse Mis viert
Deze stap is des te opmerkelijker in het licht van Traditionis Custodes, het motu proprio dat paus Franciscus in juli 2021 afkondigde. Dit document beperkt de viering van de Tridentijnse Mis sterk: bisschoppen moeten expliciete toestemming geven, nieuwe groepen mogen niet zomaar ontstaan en de ritus mag niet langer in parochiekerken worden gevierd als dat de eenheid van de parochie zou schaden. Het doel was om de eenheid rond de liturgische hervormingen van het Tweede Vaticaans Concilie te bevorderen en vermeende afwijzing van het concilie tegen te gaan. In veel bisdommen leidde dit tot restricties of verboden. Dat juist een van de meest orthodoxe en gezaghebbende bisschoppen van West-Europa nu zelf een pontificale Mis in deze ritus leidt, wordt gezien als een krachtig signaal en erkenning voor de gelovigen die deze vorm koesteren, ondanks de centrale beperkingen.
Lees ook: Traditionele liturgie vult de kerken, maar prelaten blijven zich ertegen verzetten
Tridentijnse Mis in Nederland: huidige stand en groeiende belangstelling
De aankondiging komt in een tijd waarin de Tridentijnse Mis in Nederland nog steeds moeilijkheden ondervindt. Volgens de Latin Mass Directory zijn er slechts twaalf locaties in het hele land waar de oudere ritus regelmatig wordt gevierd. Toch is er grote belangstelling voor de oude liturgie, vooral onder jonge katholieken en bekeerlingen. Zij worden aangetrokken door de schoonheid, de eerbied en de helderheid. Zo startte ook in november 2025 het Priesterbroederschap van Sint-Petrus (FSSP) een apostolaat in Lobith, in het aartsbisdom Utrecht.
Orthodoxe positie van kardinaal Eijk in de Nederlandse Kerk
Eijk heeft zich altijd gepositioneerd als een van de meest orthodoxe bisschoppen van West-Europa. Hij verdedigt consequent de Kerkleer over het leven, het huwelijk, priestercelibaat en verzet zich tegen zegeningen van homorelaties. In toespraken benadrukt hij het Heilig Misoffer als “bron en hoogtepunt van het christelijk leven” en als directe eenwording met Christus en Gods oneindige liefde. Zijn motto Noli recusare laborem (‘Weiger het werk niet’) weerspiegelt zijn vasthoudende, pastorale stijl te midden van de uitdagingen van de moderne tijd.
Liturgische en kerkelijke ontwikkelingen in Nederland na Vaticanum II
Nederland kende na het Tweede Vaticaans Concilie een van de meest progressieve periodes in de Europese geschiedenis. Liturgische “experimenten” in de jaren 1960-1970 gingen vaak veel verder dan de conciliaire richtlijnen en de beruchte Nieuwe Katechismus (1966) leidde zelfs tot ingrijpen van paus Paulus VI. Vandaag de dag is het kerkbezoek drastisch gedaald: waar in de jaren 1950 nog negentig procent van de katholieken wekelijks ter kerke ging, is dat nu nog maar vijf procent, zoals Eijk zelf eens opmerkte. Wat men ook verder van Vaticanum II kan zeggen - het is helaas niet in staat gebleken om katholieken aan de Kerk te binden.
Pastoraal gebaar richting liefhebbers van de traditionele liturgie
De beslissing van de hoogste Nederlandse kerkleider om een Pontificale Mis in de traditionele ritus voor te gaan, wordt breed gezien als een pastorale geste van nabijheid en erkenning naar de gelovigen die deze vorm van de Romeinse ritus koesteren. Of de Heilige Mis live wordt uitgezonden, is nog niet bekend, maar zij zal ongetwijfeld aandacht trekken in binnen- en buitenland. Met deze stap toont kardinaal Eijk opnieuw zijn bereidheid om bruggen te slaan binnen de diverse liturgische gevoeligheden van de hedendaagse Kerk.
Wilt u dat de Heilige Mis weer het hart van ons land wordt? Sluit u dan vandaag nog aan met een donatie!
In ons land verliezen velen het besef dat de Heilige Mis het hart van het katholieke leven is, terwijl kerken sluiten en liturgie verarmt. Sluit u daarom vandaag nog aan met een donatie: zo brengt u het katholieke geloof terug in de samenleving en houdt u de schat van de Kerk levend in Nederland.
Laatst bijgewerkt: 14 april 2026 14:54