De heiligdom van Lourdes. Bron afbeelding: Pxhere (public domain).
Op pelgrimstocht van verlatenheid en groei in Lourdes
Toen ik op een koude, regenachtige winterdag in Lourdes aankwam voor een pelgrimstocht, voelde ik me echt een pelgrim. Ik had het koud, was moe en nat. De lange reis was uitputtend geweest en de wandeling in de motregen van het treinstation naar het hotel had me al mijn energie gekost.
Grot voelde somber
Toen ik naar de grot van Onze Lieve Vrouw liep, hoopte ik troost en bemoediging te vinden. Maar de plek die voorheen zo'n bron van zegeningen was geweest, voelde nu somber en onaantrekkelijk aan. Toen ik terugliep naar het hotel, hing er een griezelige stilte rond het heiligdom die me perplex deed staan. Niets leek te gaan zoals gepland.
Grotendeels leeg
De volgende ochtend, na een goede nachtrust, keerde ik terug om te ontdekken dat wat anderen me hadden verteld echt waar was. Tijdens de winter is dit uiterst populaire Mariaheiligdom, dat door miljoenen mensen wordt bezocht, grotendeels leeg. Er zijn geen rozenkransprocessies of andere activiteiten. Ik was voorbereid op ‘leeg’, maar niet op ‘desolaat’.
Een desolaat beeld
Maar dat is wat ik aantrof. Tijdens de winter, en vooral deze zeer koude winter, is Lourdes absoluut desolaat. Er is geen ander woord om het te beschrijven. Alle hotels, restaurants en winkels in het heiligdomgebied zijn gesloten. Mijn eigen hotel had slechts twee gasten. Er was bijna niemand op straat. Zelfs de alomtegenwoordige souvenirwinkels waren beperkt tot vijf of zes die slechts een beperkt aantal uren open waren.
Lees ook: De aantrekkingskracht van Lourdes
Het was ijskoud
Er waren momenten – zowel overdag als 's nachts – dat er absoluut niemand was op het grote basiliekplein dat normaal gesproken duizenden mensen kan herbergen. Bij de grot zelf knielden meestal slechts een paar mensen voor Onze Lieve Vrouw. En het was ijskoud. De kou die van de rivier bij de grot afkomt, kan je tot op het bot doen rillen.
Bang voor overval
's Nachts, als ik de vijf blokken terug naar het hotel liep in de lege straten, bad ik dat ik niet zou worden aangevallen in mijn kwetsbaarheid. Later kwam ik tot de conclusie dat zelfs de dieven het niet de moeite waard vonden om door deze koude, verlaten straten te sluipen.
Ik was in een zwart-witfoto terechtgekomen
Zo begon mijn een week durende pelgrimstocht van verlatenheid. Mijn laatste reis was in het hoogtepunt van de zomer geweest, wanneer Lourdes in al zijn glorie te zien is, vol met mensen, prachtige processies en genade. Nu voelde het alsof ik uit een kleurenfoto was gelopen en in een zwart-witfoto terecht was gekomen. Ik zou een pelgrimstocht moeten doorstaan die heel anders was dan de louter ‘lege’ tocht die ik had gepland.
Lourdes bij nacht. Bron afbeelding: Wikimedia Commons.
Bedevaart in de stilte
Het kostte me inderdaad even om te wennen aan de verlatenheid, de stilte en de kou. Toen ik meerdere keren per dag naar de grot liep, begon ik te beseffen dat het heiligdom zonder al het ‘lawaai’ van de menigte iets heel rustgevends en aantrekkelijks had. Het trok me steeds meer naar zich toe.
Kaarsen branden intenser
Als het lawaai ophoudt, valt het makkelijker op. De klokken van het heiligdom leken helderder en mooier te klinken. Beelden zoals het verlichte middeleeuwse kasteel dat 's nachts op de heuvel bij het heiligdom leek te zweven, leken meer op een sprookje. De kaarsen leken intenser te branden.
Onbelemmerd gebed
Hoewel het theologisch gezien waarschijnlijk onjuist is, leken de gebeden in het heiligdom minder belemmerd. Je had het gevoel dat je gebeden rechtstreeks naar Onze Lieve Vrouw in de grot gingen.
Dat was vooral 's nachts merkbaar, in de kou, wanneer de rest van de wereld verdween en alleen de hemel boven je te zien was.
Onze Lieve Vrouw
Op een nacht begon het te sneeuwen, wat deze algehele indruk van kalme afzondering nog versterkte. Je had het gevoel dat je urenlang kon blijven, maar er kwam altijd een moment waarop de moederlijke zorgzaamheid van Onze Lieve Vrouw tussenbeide kwam en je voelde dat het tijd was om de kou te verlaten en terug te keren naar het warme hotel.
Lees ook: Lourdes en het menselijk lijden
Een enorme ontlasting
Natuurlijk waren sommige dingen in het heiligdom ondanks alles nog steeds open. Zo ook de baden. De baden zijn omheinde ondiepe stenen bassins met water uit de wonderbaarlijke bron bij de grot. Pelgrims worden uitgenodigd om zich in de bassins onder te dompelen voor genezing van lichaam en geest. Meestal staan er rijen pelgrims in de baden, gescheiden naar mannen en vrouwen, die op hun beurt wachten. Deze keer was ik echter de enige.
Genezende baden
De baden zijn een groot wonder van Lourdes. De vrijwilligers die je helpen zijn uiterst respectvol en liefdadig. Alles gebeurt bescheiden en zonder enige gêne. De helpers met schorten houden een handdoek voor je terwijl je je klaarmaakt voor het bad en wikkelen die vervolgens om je heen. Ze leiden je naar het bad en vragen je dan om met hen te bidden. Vervolgens wordt je gevraagd om in het bad te gaan zitten en komt het water tot aan je nek.
Een verlichting van nutteloze zorgen
Gelukkig was het water koud, maar niet zo ijskoud als ik had verwacht. De helpers boden me vervolgens water uit een kan aan om mijn gezicht te wassen en te drinken. Ik heb na de baden geen speciale genezing ondergaan, maar ik kan wel zeggen dat ik een enorme verlichting voelde van nutteloze zorgen die me tijdens de pelgrimstocht hadden beziggehouden.
Lees ook: Lourdes: aartsbisschop bevestigt de wonderlijke genezing van een matroos
Verspilling van Lourdeswater
Ik was teleurgesteld over de nieuwe regeling voor het verkrijgen van Lourdeswater. Ik was gewend aan de kranen vlak bij de grot, waaruit het water, als genade, overvloedig en rijkelijk stroomde. Dit is niet langer mogelijk, omdat de kranen zijn verwijderd en vervangen door kranen met een laag debiet, waarmee men niet gemakkelijk containers kan vullen.
Ecologisch met het vingertje wijzen
Volgens een brochure kan men met de nieuwe kranen een symbolisch gebaar van “wassen” en “drinken” maken. Om containers te vullen moet men naar een andere plek gaan, zo'n zeventig passen verderop, vlakbij de rivier. Op beide locaties stond ook een bord met de waarschuwing dat water een kostbare hulpbron is en niet verspild mag worden. Aangezien de bron van Onze Lieve Vrouw in de afgelopen decennia miljoenen liters water aan de gelovigen heeft geleverd, is het moeilijk om geen verontrustende ecologische ondertoon te zien in de nieuwe instructies.
De wonderen van Lourdes
Er zijn nog veel meer wonderen in Lourdes. Ik was bijvoorbeeld onder de indruk van hoe de gunsten van Onze Lieve Vrouw letterlijk in steen zijn gegraveerd. De binnenmuren van de basiliek, de crypte en de rozenkranskapel zijn allemaal bekleed met marmeren stenen waarop duizenden dankbetuigingen zijn gegraveerd voor ontvangen genade en genezingen.
Kruisweg
Er is de prachtige kruisweg met levensgrote gietijzeren beelden die een enorme heuvel naast het heiligdom beslaat. Ook hier was niemand in de buurt en heb ik de kruisweg alleen gelopen. Vanaf de hoogte van de Calvarieberg werd ik verrast door een prachtig panorama van de met sneeuw bedekte Pyreneeën.
De charme van Lourdes
En dan was er nog de charme van de stad zelf, de mensen en de markten. Het stadscentrum ligt op enige afstand van het heiligdom en er was wel enige activiteit waardoor je met de mensen in contact kon komen. Er waren ook pelgrims, zij het weinig, die deelden in de wonderen die daar werden verricht en met wie je kon praten. Ze komen uit de hele wereld, aangetrokken door de speciale zegeningen van Onze Lieve Vrouw.
Vraag alles
De pelgrimstocht van verlatenheid werd een pelgrimstocht van troost. In de troosteloze stilte raakte je geleidelijk aan gewend aan nadenken, reflecteren en bidden. Wat mij het meest aantrok was de grot, het hart en de ziel van Lourdes. Als je bijna alleen bent met Onze Lieve Vrouw, ervaar je een soort sacrale intimiteit waardoor je het gevoel hebt dat je haar alles kunt vragen zonder remmingen. Het was gemakkelijk om tijd door te brengen met vragen stellen, vragen stellen en nog eens vragen stellen.
Discreet en beleefd
Er was tijd om te bidden voor de crisis binnen de Kerk, voor Amerika, en voor familie en vrienden. En als je terugkeerde naar het hotel, bedacht je nog meer dingen om te vragen. En Onze Lieve Vrouw reageert door je verzoeken aan te moedigen. Haar beeld in de grot is discreet, beleefd en heel Frans. Ze kijkt lichtjes omhoog, alsof ze wil zeggen: “Vraag me alles, want ik weet hoe ik alles met mijn Zoon moet regelen.” En je voelt je gedwongen om dat te doen.
Verwoesting of mensenmassa's?
Toen het weekend naderde, begonnen echter de “menigten” te arriveren. Soms kwamen er wel dertig of zelfs vijftig mensen tegelijk. Na een week van verlatenheid leken deze paar pelgrims een menigte die de verlatenheid doorbrak. Natuurlijk zou ik deze pelgrims hun kans om naar de Heilige Moeder te komen nooit misgunnen. Maar ironisch genoeg benadrukte dit juist dat de verlatenheid die ik aanvankelijk had gevreesd, nu enorm werd gekoesterd. Als iemand die zowel de pelgrimstocht van wat je een triomf zou kunnen noemen (met de menigten) als die van verlatenheid heeft meegemaakt, vroeg ik me af welke van de twee te verkiezen was.
Stilte in een wereld vol herrie
Ik ben geneigd te zeggen dat beide hun rol hebben. Er zijn momenten in de geschiedenis van de Kerk, zoals het onze, die het best worden uitgedrukt door de verlatenheid. Het is dan dat pelgrimstochten als deze ons leren om ons af te sluiten van het lawaai van de wereld en aandachtig te zijn voor de genade. Te midden van de verlatenheid voelen we een grotere behoefte om ongehinderd rechtstreeks naar Onze Lieve Vrouw te gaan, en dat geeft ons moed.
Spirituele groei
Er zijn echter ook momenten waarop de triomfpelgrimstocht ons helpt om spiritueel te groeien. We voelen de universele missie van de Kerk die alle volkeren vreugdevol verenigt. We voelen de enorme aantrekkingskracht van de Kerk, zelfs in onze neo-heidense tijden. Het is goed dat er grote triomfantelijke rozenkransprocessies zijn om ons gerust te stellen en ons de zekerheid te geven dat de Kerk ondanks alles zal zegevieren.
Onze Lieve Vrouw leidt ons naar de hemel
In de pelgrimstocht van ons eigen leven maken we allemaal tijden van verlatenheid en triomf door. Elk heeft zijn rol, lessen en speciale genaden. Beide zijn noodzakelijk en maken deel uit van het leven. Het belangrijkste is het doel van onze pelgrimstocht, dat we vinden in Onze Lieve Vrouw, die ons naar God en de hemel leidt. Met dit in gedachten, welke pelgrimstocht u ook kiest, u zult nooit teleurgesteld weggaan.
Dit artikel verscheen eerder op americaneedsfatima.org.
Laatst bijgewerkt: 10 februari 2026 11:37